مقدمه يكى از مسائل مهم فلسفه ، مسأله ارتباط « متغير » به « ثابت » و « حادث » به « قديم » است . اين موضوع از مباحث الهيات به معنى الاخص است . كه در آن « فعل اللَّه » مورد بحث قرار مىگيرد و طرح بحث چنين است كه : با ثابت بودن فاعل ، چگونه فعل متغير مىباشد ؟ و نيز در مباحث مهم امور عامه فلسفه مانند : علت و معلول و سنخيت بين علت و معلول ، اين مسأله مطرح مىشود كه چگونه ذات بارى كه علت و ثابت است داراى معلول متغير مىباشد ؟ چگونه علل طولى مانند : عالم عقول ، انوار پيغمبر و اهل بيت كه در سلسله علل طولى عالم طبيعت‌اند ، ثابت ولى خود طبيعت متغير است ؟ در صورتى كه سنخيت علت و معلول اقتضا مىكند كه عليت ثابت ، معلول ثابت داشته باشد و گرنه ، انفكاك معلول از علت پيش مىآيد . ضرورت اين بحث آن گاه مطرح مىشود كه عالم را متغير بدانيم و به اين ترتيب ، بحث ما از تغير و حركت در عالم و ارتباط آن با عليت ثابت ضرورى خواهد بود . نفس بحث از حركت و پويائى و تغيّر جهان ، خود يك بحث ارزشمندى است كه جا دارد مورد توجه عميق قرار گيرد .